De geschiedenis van gehoorbescherming voor musici (deel 1 van 3): de internationale pioniers

Gehoorbescherming voor musici is geen toevalstreffer geweest. Het is opgebouwd door een klein aantal mensen die, vaak vanuit hun eigen ervaring met gehoorschade, besloten er iets aan te doen. In deze reeks van drie blogs nemen we je mee langs de belangrijkste namen en plekken in die geschiedenis, van de vroege pioniers in Engeland en Amerika, via de universitaire wortels in Nederland, tot aan waar Earproof vandaag staat.

Een van de belangrijkste namen in dit verhaal is Andy Shiach. Hij liep zijn eigen gehoorschade op in de jaren zeventig, in een studio, waardoor zijn muziekcarrière abrupt tot een einde kwam. In plaats van zich erbij neer te leggen, liet hij zich omscholen tot audioloog en richtte hij in Engeland Advanced Communication Solutions (ACS) op, met als doel andere musici te behoeden voor wat hem overkwam. Samen met zijn collega Robert Beiny was hij in de jaren negentig een van de enige twee Britse audiologen die zich specifiek toelegden op in-ear monitoring, en hun vroege werk op het gebied van ontwikkeling en bewustwording legde mede de basis voor hoe musici vandaag de dag op het podium staan.

In diezelfde periode, in april 1995, ontmoetten Beiny en Andy in Dallas de Amerikaanse audioloog Michael Santucci, oprichter van Sensaphonics. Santucci bouwde vanuit Chicago aan een van de meest toonaangevende bedrijven op het gebied van gehoorbescherming en in-ear monitoring voor musici, en werkte decennialang met artiesten en sound engineers om hun gehoor te beschermen zonder in te leveren op geluidskwaliteit. Bij die ontmoeting in Dallas was ook Lisa Tannenbaum aanwezig, eigenaresse van Musician’s Hearing Services in Chicago en Californië. Dat moment markeerde het punt waarop een klein, wereldwijd netwerk van audiologen elkaar vond in dezelfde missie: musici bewust maken van de risico’s, en hen voorzien van bescherming die de muziekbeleving niet in de weg staat.

Twee andere namen horen daar onlosmakelijk bij. Mead Killion en zijn bedrijf Etymotic Research brachten de ER15 musicians earplugs op de markt, gebaseerd op een ontwerp van zijn mentor, ingenieur Elmer Carlson. Killion zette met zijn inzichten de destijds gangbare aanname op zijn kop dat meer demping per definitie beter is, en introduceerde juist gematigde demping met behoud van geluidskwaliteit. Deze aanpak vormde de basis voor de custom musicians earplugs die sinds hun introductie in 1988 honderdduizenden musici hebben beschermd. Ook Marshall Chasin, verbonden aan de Musicians’ Clinics of Canada, maakte deel uit van dit kleine, wereldwijde netwerk.

Ook op het Europese vasteland ontstond een vergelijkbare beweging. In Duitsland was Eckhard Beste de drijvende kracht achter deze ontwikkeling. Als geschäftsführer van Hearsafe richtte hij zich specifiek op professionele gehoorbescherming en in-ear toepassingen voor mensen uit de muziekwereld, van musici en muziekdocenten tot festivalbezoekers op evenementen als Wacken. Net als zijn collega’s in Engeland en de Verenigde Staten zette hij zich in voor bewustwording en preventie, in een tijd waarin zelfgemaakte, onprofessionele gehoorbescherming eerder regel dan uitzondering was.

Zo ontstond er, verspreid over Engeland, de Verenigde Staten, Canada en Duitsland, in de jaren negentig een klein maar internationaal netwerk van audiologen en specialisten die stuk voor stuk begrepen dat gehoor onvervangbaar is. In het volgende deel van deze reeks nemen we je mee naar Nederland, waar dezelfde missie een eigen, universitaire invulling kreeg.

Peter